Sóng hấp dẫn là gì ? Tìm hiểu 1 loạt bài viết về sóng hấp dẫn dễ hiểu cho tất cả mọi người


Mấy hôm nay ai ai cũng share vụ phát hiện ra sóng hấp dẫn. Mình thích quá sức. Nhưng cũng có nhiều chuyện vui vui, coi bình luận của mấy bạn, thấy nhiều câu hỏi ngô nghê mắc cười quá chừng.

Thấy nhiều người quan tâm, nhưng mà phần lớn đều có quan điểm cái này phải là dân trong ngành mới hiểu. Hì, mình không nghĩ vậy. Và để chứng minh là một thằng phụ bếp (hiện tại) cũng có thể vui và hiểu tin kiểu này, mình làm ra bài này. Cố gắng dùng từ ngữ và hình ảnh để diễn tả những gì mình hiểu về ý tưởng thiên tài của một siêu thiên tài 100 năm trước.

Ai còn giữ được sự tò mò của con nít thì đọc cho vui. Biết thêm thì cũng chẳng giúp bạn kiếm thêm được tiền, nhưng … thỏa mãn tò mò về kiến thức vẫn là một cảm giác thú vị chứ nhỉ

PS 1: Bạn nào đọc muh thấy còn chỗ nào viết lủng củng khó hiểu thì nói mềnh, mềnh coi rồi mềnh cố kiếm từ hay cách diễn đạt khác dễ hiểu hơn sửa vô ^^

PS2: Bạn nào đọc thấy hay thì share cho nhiều bạn bè mình biết ^^. Phổ biến tri thức, sáng và đẹp chứ không rườm rà khó hiểu như SGK ^^

Trước tiên, phải nói những gì mình nghĩ về Einstein. Mình nghĩ hoặc ổng là người ngoài hành tinh, hoặc là người du hành thời gian từ tương lai về quá khứ, còn nếu không thì từ thiên tài không thể diễn tả hết được sự vĩ đại, xuất chúng cũng như điên rồ mà nhà khoa học này thể hiện.

Phải nói sao cho dễ hiểu nhỉ.

Có lẽ từ khi loài người có ý thức đến bây giờ. Điều đơn giản mà ai cũng tự hiểu, đó là không gian (space) và thời gian (time) là 2 thứ hoàn toàn khác nhau và chẳng dính dáng gì tới nhau cả. Đi từ SG ra Vũng Tàu mất 2 tiếng. Ờ thì đó là thứ duy nhất có lẽ chúng ta sẽ quan tâm đến tg và không gian. Nhưng rõ ràng, thời gian tính bằng giây, không gian tính bằng mét, chả liên quan. Giống như bột mì với nước lạnh vậy.

Và giới khoa học cũng nghĩ như thế suốt hàng ngàn năm, cho đến khi Einstein tuyên bố một thuyết hoàn toàn gây shock. Thuyết tương đối.

Einstein nói gì? Ông cho rằng, thời gian và không gian không phải là 2 thứ riêng biệt mà là một. Ông đưa ra khái niệm gọi là “không thời gian” (space time). Nghĩa là vũ trụ này là 1 cục không thời gian khổng lồ mà trong đó không gian và thời gian là một thực thể duy nhất chứ không tách rời. Là sao?

cho dễ hiểu thì, lâu nay bạn có bột mì và nước lạnh. Bây giờ trộn cả 2 lại với nhau, bạn có gì? một cục bột dẻo rất dễ nặn chứ gì nữa grin emoticon. Không thời gian chính là như thế. bột mì và nước lạnh bây giờ không tách riêng mà nhào với nhau tạo thành một cục dẻo dẻo gọi là bột nhào, hehe 😀

Ý tưởng này là một quả bom, thay đổi hoàn toàn khái niệm của con người về thế giới. Ai mà nghĩ ra được một thứ có vẻ tào lao như thế. Chẳng có gì đáng tin cả. Nhưng không, Einstein không dừng lại ở đó. Ông đưa ra những công thức và tính toán của mình, hoàn toàn từ suy luận, và thể hiện tất cả một cách cực kỳ hệ thống rành mạch, phân định đâu ra đó. Nhưng tất cả chỉ là công thức và thuyết. Và rồi ông qua đời.

Các nhà khoa học tìm mọi cách để đi theo lời chỉ dẫn của ông và dần 30 50 100 năm sau, người ta chứng minh được là hầu hết tất cả những gì Einstein và thuyết tương đối đưa ra đều hoàn toàn chính xác. Thật không thể tin được :))

a5

Vậy điều này có nghĩa là gì?

Đây mới là phần quan trọng. Cái cục bột ấy, như mình đã nói trong phần trước, và nhấn mạnh đến 2 lần Nó … dẻo.

Thật vậy, Lâu nay chúng ta nghĩ rằng không gian và thời gian là bất biến. Nó trường tồn, độc lập, và chẳng ai có thể tác động đến nó. Chẳng ai có thể làm SG gần Vũng Tàu hơn dù chỉ 1mm, hoặc làm cho tg chạy chậm lại 1 giây. Nhưng với thuyết tương đối. Mọi chuyện sẽ khác, bởi vì không thời gian… dẻo.

Hình dung như vầy nhé, bạn cán cục bột nhào của bạn thành 1 miếng bột phẳng. Ok, sau đó, lấy 1 quả táo đặt lên miếng bột, chuyện gì sẽ xảy ra? Miếng bột lún xuống phải không, bởi vì quả táo nặng.

Einstein bảo rằng không thời gian cũng thế. Bất kỳ vật thể nào có tkhối lượng cũng sẽ tạo 1 vết lún trong không thời gian. Vật thể càng nặng, thì vết lún càng sâu, và khi vết lún sâu đủ thì sẽ tạo ra một cái lõm trong không thời gian. VÀ CHÍNH ĐIỀU NÀY TẠO RA TRỌNG LỰC.

Woah, Nghe thì có vẻ phi thực tế, nhưng nếu bạn ngẫm 1 chút sẽ thấy có lý.
Khi bạn đặt trái táo lên miếng bột thì miếng bột lõm xuống chứ gì? Bây giờ bạn lấy 1 hạt gạo, và đặt vào gần cái vết lõm, chẳng phải là hạt gạo sẽ lăn vào trong vết lõm ư? Lực hấp dẫn cũng là vậy đấy. Khối lượng của 1 vật thể sẽ làm méo mó không thời gian, Vật càng nặng thì méo và lõm càng nhiều.

Hình dung ra cho dễ hiểu. Trái đất nặng xxx kg, đặt trong vũ trụ, làm lõm 1 lỗ trong không thời gian. Nhỏ thôi, nhưng vừa đủ để chúng ta bị hút vào và dính chặt vào trái đất. Dù mình có cố nhảy lên thì cũng sẽ rơi xuống cái lõm ấy, không dễ gì thoát ra được. 😀

Trái đất tạo ra vết lõm, và mặt trăng bị ảnh hưởng bởi vết lõm ấy nên quay quanh trái đất không thoát ra được.
Vậy, mặt trời nặng hơn trái đất hàng triệu lần, vết lõm của mặt trời to hơn vết lõm của trái đất, làm trái đất cũng dính vào mặt trời không thoát ra được.

Từ đó suy ra dải ngân hà và Thiên hà của chúng ta có 1 cục siêu siêu siêu siêu siêu nặng nằm ở trung tâm, và vết lõm nó tạo ra là siêu siêu siêu siêu khủng khiếp, đủ sức để trói hàng tỷ tỷ ngôi sao và hành tinh quanh nó 😀 hấp dẫn chứ hả.

Tiếp tục nhé với những thứ hấp dẫn hơn nè. Vậy bảo bối Doreamon có thể thành hiện thực không?
a6

Cỗ máy thời gian, cánh cửa thần kỳ và ống lon thời gian.

Nếu đúng theo như thuyết tương đối, thì tin mừng cho chúng ta, đó là một số bảo bối của Doraemon có thể thành hiện thực được đấy ;))

1. Cỗ máy thời gian.

Chúng ta có thể đi xuyên thời gian chứ?

Câu trả lời là: Có thể.

Trong truyện Doraemon, Nobita chỉ cần chui vào ngăn kéo bàn, ngồi lên một cỗ máy và đi xuyên 1 đường ống thời gian đến tương lai hoặc về quá khứ rất đơn giản.

Trong thực tế, điều này là có thể, nhưng sẽ phức tạp hơn 1 chút 😉

Bạn hãy nhớ lại, chúng ta đã nói về việc không thời gian bị uốn cong, vậy nên nó cũng có thể bị kéo dãn ra hoặc co rút lại như cao su vậy. Khi có một vật thể cực nặng đặt trong space time, không thời gian sẽ bị kéo dãn ra, chúng ta hiểu điều đó.

Bây giờ, bạn hãy hình dung nhé, bạn có 2 viên bi xanh và đỏ cùng lăn song song cùng tốc độ trên tấm bột dẻo. Đột nhiên, viên bi đỏ rơi vào một vết lõm, còn viên xanh vẫn lăn bình thường. Do rơi vào vết lõm nên tốc độ lăn của viên bi đỏ sẽ nhanh hơn viên bi kia nhiều lần. Đến khi lăn ra khỏi vết lõm, thì viên bi đỏ đã vượt trên viên bi xanh 1 quãng xa đúng không.

Vậy, du hành đến tương lai, sẽ là chuyện có thể. Nếu bạn có cỗ máy tg của Doraemon, việc cần làm của cỗ máy, là sẽ chở bạn tới gần 1 chỗ nào đó có một vật thật nặng, nặng hàng ngàn lần mặt trời. Tại đó, không thời gian bị kéo dãn ra tới mức mà bạn chỉ cần sống ở đó 1 giây, thì thế giới thực đã qua một năm. Sau đó, với một động cơ đủ mạnh, cỗ máy đó sẽ lôi bạn ra thế giới thực. Khi đó bạn sẽ thấy mình đã đi đến tương lai rồi, nghe dễ qua nhỉ :))

Nhưng không dễ như thế. Vì thông thường, với lực hấp dẫn mạnh như vậy, chúng ta sẽ cần tới một lỗ đen (mình sẽ giải thích ở phần sau), nhưng khi bạn đã vào gần lỗ đen thì, e rằng chui ra mới là khó :)) Đến cả thời gian còn bị kéo căng ra xác suất bạn đi ra lành lặn là khá thấp 😀

2. Ống lon sáng tác

Bảo bối này, theo như mình nhớ, thì doraemon cho em gái Chaien mượn để sáng tác truyện tranh. 1 Ngày trong ống lon chỉ dài bằng 1 giờ ở bên ngoài.

Có thể chứ? Có thể.

Như đã trình bày ở phần trên, bằng một cách nào đó, lần này chúng ta không kéo dãn không thời gian nữa, mà nén nó lại thật chặt. Khi bước vào không thời gian đó, ta sẽ sống bình thường, nhưng khi bước ra, ta sẽ đi chậm lại so với thế giới. Nghĩa là 1 ngày trong không thời gian bị nén có thể chỉ dài bằng 1 giờ so với thế giới bình thường mà thôi. Hấp dẫn chứ hả? Rất tuyệt trong mùa thi. Haha.

3. Trở về quá khứ.

Rất tiếc, mình không biết và không dám chắc về phần này. Nhưng theo những gì mình biết, thì vật chất không thể đi ngược lại không thời gian 🙂 Mình không dám chắc nên không dám khẳng định vì chưa đọc đủ 😉 Bạn nào thấy hứng thú thì có thể tự tìm hiểu thêm và share cho mình với nhé 😉

a7

4 Cánh cửa thần kỳ.

Ý tưởng về một cánh cửa có thể mở ra để đi đến bất kỳ nơi nào quả là khó tin phải không. Nhưng với cục bột dẻo của chúng ta, điều đó là hoàn toàn có thể được.

Hãy hình dung, bạn muốn đi từ điểm A đến điểm B. Cách ngắn nhất đó là vẽ 1 đường thẳng đúng không. Điều này không có gì phải bàn cãi cả. Tuy nhiên, nó chỉ đúng nếu A và B cố định, không thể di chuyển được.

Nhưng với Einstein, A và B là 2 điểm nằm trong không thời gian. Mà không thời gian thì …. dẻo, nên thay vì đi từ A đến B theo 1 đường thẳng. Ta có thể có một cách khác là uốn cong và gấp đôi cục bột dẻo này lại sao cho A và B ở ngay cạnh nhau. Sau đó đục 1 cái lỗ, nhảy vào đó, thế là có ngay cánh cửa thần kỳ :)) đơn giản quá phải không.

Khái niệm này được các nhà khoa học gọi là Lỗ sâu (worm hole), và xét về lý thuyết vật lý thì nó HOÀN TOÀN KHẢ THI. Tuy nhiên, vấn đề duy nhất đó là bạn phải có 1 vật gì đó nặng, thật nặng, nặng gấp vài tỷ lần trái đất, mới đủ khả năng để bẻ cong không thời gian đến mức đó và duy trì worm hole ổn định trong tg dài đủ để bạn thực hiện cú nhảy. Thời điểm hiện tại thì e là điều này vẫn là không thể, haha, nhưng ai biết được trong tương lai chúng ta có thể làm được thì sao?

Vậy nên, cánh cửa thần kỳ là hoàn toàn có thể, chỉ là tay nắm của cánh cửa đó chắc sẽ không nhẹ như trong truyện, mà Doraemon có thể nhấc dễ dàng cho vào túi thần kỳ đâu 😉

a8

III. Hố đen, black hole (ảnh chỉ mang tính chất minh họa )

Chúng ta tạm chia tay với bảo bối để tìm hiểu thêm một khái niệm rất thú vị khác, một hiện tượng kỳ vỹ của vũ trụ mà chúng ta nghe rất nhiều, nhưng chắc không ít bạn vẫn luôn thắc mắc về nó. Hố đen.

Vậy hố đen là gì?

Một lần nữa, chúng ta dành 1 ít thời gian để ngưỡng mộ sự vĩ đại của Einstein. 100 năm trước, nếu thuyết tương đối của Einstein đúng thì vũ trụ phải có những hố đen. blablabala. Nhưng vào thời điểm đó, không ai, không khoa học gia, nhà thiên văn hay ống kính viễn vọng nào có thể nhìn thấy hoặc kiếm ra cái hố đen đó cả. Tuy nhiên, hố đen là có thực, và mấy ngày vừa rồi, giới vật lý đã nghe được tiếng 2 hố đen chạm vào nhau .

Vậy hố đen là gì? Sao lại là hố? và sao lại đen?

Chúng ta quay trở lại với miếng bột phẳng và trái táo. Ok, bây giờ, bạn có một miếng bột dàn phẳng và đàn hồi. Chúng ta tiếp tục đặt một vật nặng như quả táo. Sẽ thấy miếng bột lõm một ít. Thay bằng 1 trái thơm, miếng bột sẽ lõm sâu hơn, một quả dưa hấu, sâu hơn nữa, và cứ tiếp tục như vậy.

Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu ta đặt một vật siêu cực nặng lên miếng bột, và giả sử miếng bột sẽ không rách mà co giãn như cao su, điều gì sẽ xảy ra? Chẳng phải là vết lõm sẽ sâu hoắm như 1 cái phễu, và vì nó rất sâu, nên vết lõm của nó sẽ vô cùng khủng khiếp, trông như một cái hố vậy => hố đen, là 1 cái lỗ trong không thời gian được tạo ra bởi một vật cực kỳ nặng, nặng … ngoài sức tưởng tượng của chúng ta. Vậy đấy ^^

Bạn cũng dự đoán được chuyện gì xảy ra phải không? nếu cái hố ấy nó sâu như thế, thì có nghĩa là lực hấp dẫn của nó cũng phải cực mạnh mới phải. Chính xác là như vậy, lực hấp dẫn của nó mạnh tới nỗi mọi thứ một khi đã đến đủ gần hố đen thì chắc chắn sẽ bị hút vào đó. Số phận an bài, không thể nào thoát ra được. Và khi mình nói mọi thứ, thì có nghĩa là… mọi thứ, không chừa thứ gì cả. Kể cả… ánh sáng. Đúng vậy, lực hút của lỗ đen mạnh tới nỗi ánh sáng đi ngang qua cũng bị tóm gọn và nuốt luôn vào hố. Do không có bất kỳ ánh sáng nào phát ra từ cái hố ấy, nên nó… đen thui, nhìn vào không thấy gì cả, nên ta gọi nó là hố đen :))

1 điểm nữa cần biết về hố đen đó là chân trời sự kiện (event horizon). Đây là điểm mốc đánh dấu bạn có thể thoát ra được hay không. Nếu bạn lại gần hố đen, giống như bơi thuyền trên đỉnh 1 thác nước vậy. Càng gần thác thì dòng chảy càng mạnh, nhưng miễn là bạn còn trên đỉnh thác, và tay chèo đủ mạnh thì bạn vẫn có thể thoát ra. Nhưng một khi đã vượt qua mép thác, thì chắc chắn bạn sẽ rơi xuống, sẽ bị hút vào hố đen và không còn hy vọng gì thoát nữa.

Tóm lại, Hố đen có thể hình dung là một quái vật tham ăn với trọng lượng siêu khủng khiếp, có thể ăn cả ánh sáng nếu tóm được ^^ Đơn giản bởi vì nó quá nặng, nên lực hấp dẫn của nó là quá lớn.

a9

Sóng hấp dẫn.

Vậy thì sóng hấp dẫn là gì, tại sao khoa học tìm hoài mới ra?

Einstein dự đoán rằng sóng hấp dẫn tồn tại. Khi không thời gian bị nén hoặc giãn, nó sẽ tạo ra một xáo trộn, và xáo trộn này sẽ lan rộng giống như khi bạn nhỏ 1 giọt nước lên mặt nước phẳng vậy. Sẽ có một loạt sóng lan ra từ tâm của va chạm. Không thời gian cũng sẽ lan tỏa cái sóng ấy khi có biến động trong không thời gian.

Việc bất kỳ 1 vật thể nặng nào di chuyển trong không thời gian cũng sẽ tạo ra xáo trộn, và đương nhiên, tạo ra sóng hấp dẫn. Thậm chí việc trái đất quay quanh mặt trời, bạn cứ nghĩ đi giống như trái táo lăn trên bột, sẽ tạo ra chỗ lõm rồi phục hồi rồi lại lõm, cũng sẽ làm khối bột rung lên một ít chứ nhỉ.

Tuy nhiên, vì sóng này quá nhỏ và dao động của nó quá yếu, yếu đến nỗi bề rộng của sóng chỉ bằng độ rộng của một… nguyên tử, nên việc dùng các công cụ đo để tìm ra sóng này gần như là bất khả thi trong suốt 100 năm qua. Cho đến khi….

Các nhà khoa học nghe được sóng này từ 1 vụ va chạm rất lớn, vụ va chạm của 2 hố đen. Như đã giải thích ở trên, do khối lượng của 2 hố đen là rất khổng lồ, nên năng lượng của chúng phát ra cũng rất lớn. Dù đã xảy ra 1 tỷ năm trước, nhưng dao động của vụ nổ vẫn lan tỏa trong vũ trụ cho đến khi chúng ta, loài người, dỏng tai lên và nghe được vụ nổ ấy thông qua sự lan tỏa của miếng bột dẻo không thời gian. Kỳ vĩ chưa ^^ chẳng phải là một chuyện đáng ăn mừng sao :))

a10

Trong hố đen có gì? Bạn có tò mò không?

Nãy giờ chúng ta toàn nói tới cái gì đó thật nặng.

Ờ thì biết là nặng rồi, nhưng mà cái gì nặng đến nỗi có thể tạo ra hố đen? Mình có thể nghĩ như vầy. Kim loại nặng nhất mà mình học trong sgk là gì nhỉ. Vàng, đúng không :)) Còn gì nặng hơn vàng đâu. Vậy trong hố đen có thể có 1 cục vàng thiệt bự, bự như một hành tinh không ta 😉 Bạn mà kiếm được cách chui vào đó đào đem ra thì giàu nứt vách.

hehe, đùa thôi, tin buồn cho chúng ta là vàng không đủ sức nặng để tạo thành hố đen đâu^^.

Vậy quay lại câu hỏi, vật chất gì nặng đến nỗi đục cả 1 cái phễu trong không thời gian như vậy? Để trả lời cho câu hỏi này, khoa học đặt ra giả thuyết về sự hình thành của một hố đen. Nó từ đâu mà ra?

Hồi nhỏ chắc chắn bạn đã từng chơi trò xếp tháp bằng các quân bài phải không 😀 Các quân bàn sẽ được dựng lên và tạo thành một tòa tháp. Nhưng chuyện gì xảy ra nếu bạn tiếp tục xây cái tháp ấy thật cao, thật cao? Hì, đến một lúc nào đó, sức nặng của tòa tháp sẽ khiến cho chính bản thân nó không thể chịu nổi … và chuyện gì xảy ra? Boooommm, tòa tháp của chúng ta sẽ sụp đổ.

Ầy, đây mới là cái quan trọng, bạn còn gì trên sàn nhà? Một đống các quân bài, nhưng nó có chiếm diện tích lớn như tòa tháp không? Bạn có thể xếp nó lại thành 1 hộp vừa trong lòng bàn tay bạn chứ gì? hehe, chắc đến giờ bạn đã hiểu được phần nào rồi đấy.

Bạn hãy hình dung bạn có 1 ngôi sao nặng gấp vài chục lần mặt trời. Nó cháy sáng và đốt nhiên liệu của mình. Trong quá trình đó nó sản sinh ra lõi từ carbon cho đến sắt, càng lúc càng cạn nhiên liệu, cho đến một ngày đẹp trời, các nguyên tử trong cái lõi ấy không còn chịu nổi chính lực hấp dẫn của mình nữa. Và booomm, một vụ nổ vang trời, à không, vang cả vũ trụ gọi là supernova sẽ diễn ra. Ngôi sao đó sẽ sáng nhất xóm ^^, lớp vỏ sẽ banh ra không gian, còn phần nhân nếu hội đủ một số yếu tố khác, sẽ co rút lại tạo thành một khối vật chất cực nặng , cực đặc, và cực cực nhỏ so với kích thước trước kia, nhưng vấn đề là khối lượng của nó vẫn sẽ giữ nguyên như vậy. Ale hấp, hố đen ra đời ^^ vật chất cực nặng túm trong 1 khoảng không gian tí xíu.

Co đến cỡ nào? Thực ra các nhà khoa học không biết chắc vì chưa ai nhìn được vào bên trong hố đen cả. Có thể khối vật chất bị nén lại to bằng một hành tinh, nhưng cũng có thể chỉ bằng một quả bóng chày. Theo Nasa thì hố đen nhỏ nhất có kích thước chỉ bằng 1… nguyên tử. Nhưng sức nặng của nó tương đương một ngọn núi khổng lồ.

Trivia:

1. Hố đen ở trung tâm thiên hà của chúng ta có khối lượng cỡ 1 triệu mặt trời 😀 cool huh?

2. Có một giới hạn của sức nặng cho các ngôi sao mà nếu vượt qua nó thì sao sẽ sụp đổ. Giới hạn đó có công thức đàng hoàng. Và nó được một nhà khoa học, thiên văn người Ấn trình bày vào năm 1930. Tuy nhiên vào thời điểm đó chẳng ai thèm quan tâm vì hố đen lúc ấy vẫn là chuyện tưởng tượng. Sau này khi được công nhận, ng ta đặt tên cho giới hạn đó theo tên của người phát hiện Chandrasekhar limit. Và vào năm 1930, Chandrasekhar mới 19 tuổi :))

a11
Ảnh: phòng thí nghiệm LIGO

Ok, hôm qua buồn ngủ quá nên mình không nói rõ về phát hiện được coi là vĩ đại vừa qua của LIGO. Các bạn đọc báo cũng đã biết qua, đại khái là người ta thu được tiếng 2 lỗ đen va vào nhau. Nhưng mà điều đó thì có gì đặc biệt? tại sao nó lại ý nghĩa như thế? tại sao ai cũng có vẻ hớn hở với tin tức đó như vậy? Thậm chí có người còn quả quyết là giải nobel vật lý năm nay nhất định sẽ về tay nhóm nghiên cứu này. Tại sao?

Mình sẽ dành phần này để giải thích rõ hơn nhé.

Ok, chúng ta phải làm rõ với nhau là các bài báo dùng từ “nghe” được vụ va chạm là hoàn toàn phi lý. Vì sao? Vì giữa không gian làm gì có thứ gì để truyền được âm thanh? Thậm chí nói xui, nếu ngay bây giờ mặt trăng có phát nổ ngay trên đầu chúng ta, dù có nhìn thấy được thì bạn chắc chắn sẽ chẳng có nghe một âm thanh gì cả. Đơn giản là vì sóng âm chạm vào không gian là sẽ tịt ngay, có gì trong không gian để truyền sóng âm đó đâu? :D. Do đó, nếu bạn đi du hành không gian, bạn có thể trải qua hàng chục năm không nghe bất kỳ âm thanh nào mà chỉ là một sự im lặng đến sởn gáy.

Vậy nghe là nghe cái gì?

Bạn thử tưởng tượng nhé. Bạn đang đứng trên lầu, con đường trước nhà bạn có 2 chiếc xe container 18 bánh khổng lồ :D, chạy với vận tốc 100km/h lao trực diện vào nhau và phát nổ (cứ giả sử là không có thương vong đi cho nó an tâm hen;) ). Uhm… Một âm thanh khủng khiếp kèm theo sóng chấn động làm cho không khí xung quanh rung lên phần phật. Bạn sẽ có thể bị dội ngược bởi sóng chấn động từ vụ va chạm đúng không.

Bây giờ quay lại với phát hiện của LIGO.

Cách đây 1,3 tỷ năm, ở một thiên hà xa xôi nào đó… 😀 Nghe giống star war hen. Vì một sự tình cờ hiếm hoi đến cực độ, 2 hố đen trong vũ trụ có khối lượng gấp khoảng hơn 30 lần mặt trời chạm trán nhau. đây thực sự là chuyện hy hữu. Vì các bạn biết là giữa không gian mênh mông, việc 2 hành tinh va chạm nhau đã là không đơn giản, 2 ngôi sao va chạm nhau còn hiếm hơn, Đừng nói chi đến việc 2 hố đen tìm đến và đụng mặt nhau… Nội chuyện này thôi đã thấy con người may mắn, hoặc là Chúa đã sắp xếp việc này để con người chúng ta có thể được chứng kiến nó. Nếu nó diễn ra sớm hơn chỉ 15 năm(lúc ligo chưa hoạt động), e rằng con người sẽ lỡ mất cơ hội để được nghe lại sự kiện tương tự một lần nữa trong hàng ngàn năm tới.

Vậy, chuyện gì xảy ra khi 2 cục siêu khối lượng ấy lao vào nhau? Nó cũng giống như chúng ta hình dung về 2 chiếc xe tải vậy. Nhưng lần này, vận tốc lao vào nhau không phải là 100km/h mà là 300000 km/s, gần bằng tốc độ ánh sáng.Và khối lượng không phải là vài trăm tấn, mà là 62 lần khối lượng của mặt trời. Có lẽ đã có một vụ nổ và năng lượng phát ra còn lớn hơn bất kỳ ngôi sao nào trong vũ trụ, tuy nhiên, tất cả đều diễn ra trong câm lặng 😉 Va chạm này khủng khiếp đến độ không gian vũ trụ đã phải rùng mình trong một phần mili giây ngắn ngủi nào đó và lại tiếp tục chìm vào im lặng. Kết quả là 2 con quỷ tham ăn nuốt chửng nhau và từ đó sinh ra một con quỷ mới, to bằng 2 con cộng lại :)) cool huh?

Vấn đề ở đây là, tuy không có âm thanh nào phát ra. Nhưng vì khối lượng của chúng quá khủng khiếp, vụ va chạm đã làm cho không thời gian bị biến dạng. Và sóng chấn động này khác với sóng âm, sóng âm thanh cần có môi trường là không khí hoặc nước để lan truyền. Còn vụ nổ này thì chẳng cần cái quái gì cả. Nó mạnh đến nỗi làm cho chính KHÔNG THỜI GIAN BỊ BÓP MÉO và lan truyền sóng chấn động trong chính không thời gian. Kinh khủng và kỳ vĩ quá phải không.

Sau 1,3 tỷ năm, sóng chấn động ấy vượt qua vũ trụ bao la, đến được thiên hà của chúng ta, vài trăm triệu năm trước vào Milky Way, và rồi cuối cùng cũng chạm được đến trái đất. ĐÚNG NGAY thời điểm mà một loài linh trưởng sau vài triệu năm tiến hóa, sau khi từ bỏ gậy gộc và đồ đá, đã mày mò chế ra một cái máy , với hy vọng cực kỳ nhỏ nhoi là nghe được một điều gì đó trong vũ trụ phát ra sóng này. Theo chỉ dẫn của một con linh trưởng khác từ 100 năm trước đó. VÀ HỌ ĐÃ NGHE CHÍNH XÁC CÁI CẦN NGHE. Eo ơi, chỉ nghĩ tới đây là mình cảm thấy sướng rơn, các bạn có cảm thấy điều kỳ diệu đó không? ^^

Để nghe được sóng đó, các nhà khoa học đã phải dùng tời các công cụ đo chính xác nhất, có thể cảm nhận được rung động của không thời gian dù chỉ là 1 phần nhỏ của bề rộng một nguyên tử. Eo ơi, làm sao họ làm được? Mình… không biết :)) và cũng không có đủ hứng thú để tìm hiểu chi tiết. Nhưng hãy biết là đó là một máy đo cực cực kỳ nhạy, nhạy đến nỗi dao động chỉ bằng chiều rộng của một nguyên tử thì cũng có thể phát hiện được.

Nhưng sóng ấy là sóng hấp dẫn, làm sao tai ta nghe được? À thì đơn giản thôi, các nhà khoa học đo được sóng đó, sau đó dịch đúng tần số, vận tốc, năng lượng … blala nôm na như kiểu chúng ta dịch tiếng anh thành tiếng việt ấy ^^ Rồi phát qua một cái loa, thế là chúng ta nghe được vụ nổ 1,3 tỷ năm trước.

Bạn có thể nghe nó ở đây ^^

a12

Bài tiếp theo về LIGO, mình định nói đến ý nghĩa và giá trị mà khám phá này mang lại. Đọc một số bài báo nói về vấn đề này để lấy tư liệu và quan sát coi mình nên giải thích như thế nào, mình nhận ra là… sẽ rất khó nếu nói về ý nghĩa của sóng hấp dẫn nếu bạn chưa trang bị một số kiến thức khác về vũ trụ ^^.

Vậy nên, hôm nay chúng ta sẽ tạm nghỉ một chút về sóng hấp dẫn và dành ít thời gian tìm hiểu một số thứ cũng hấp dẫn không kém gì sóng hấp dẫn của vũ trụ mà chắc chắn bạn sẽ phải há hốc kinh ngạc khi biết đến sự tồn tại của chúng.

Mình cam đoan luôn, bạn mà không khoái bài này thì mình sẽ bỏ không viết nữa. Đùa thôi, haha.

1. Năng lượng tối và vật chất tối.

Nếu ai đó hỏi bạn, Vũ trụ này bao gồm những gì? Ờ thì, không gian, các thiên hà, các hành tinh, ngôi sao (bây giờ bạn còn biết có cả các hố đen nữa wink emoticon ). Họ hỏi tiếp, còn gì nữa không? Bạn nghĩ và trả lời. Hết rồi.

Tin buồn cho bạn, bạn LẦM hơn cả Trường Vũ ^^

Tất cả những thứ mà chúng ta nhìn thấy, nào là hành tinh, ngôi sao, cả chúng ta, sắt thép, nhà cửa, cây cối, những thứ nguyên tử và phân tử mà chúng ta nhìn thấy và chạm vào được, tính luôn cả hố đen… Chỉ chiếm,bạn đoán đi, bao nhiêu phần trăm vật chất của vũ trụ? 100% ư? À không, chưa đến 5%… Shock tập 1 !

Vô lý. Nếu vậy thì còn cái gì ngoài kia? À, các nhà khoa học đơn giản là… không biết :)) Shock tập 2, haha.

Họ không biết, nhưng họ biết chắc là nó có ở ngoài đó. Tại sao? Một lần nữa chúng ta lại phải nhắc đến Einstein. Theo thuyết tương đối của Einstein, thì các hành tinh và vũ trụ này sẽ bị ràng buộc với nhau bởi lực hấp dẫn (chúng ta đã bàn đến điều này trong các hôm trước). Nhưng mà khi các nhà khoa học tính toán, họ nhận thấy rằng cho dù có lấy tất cả khối lượng của các hành tinh và sao trong vũ trụ thì lực hấp dẫn vẫn CHƯA ĐỦ để ràng buộc như Einstein nói. Chỉ mới có 5% năng lượng mà thôi, còn 95% còn lại ở đâu? Vẫn là bí ẩn.

Nghĩa là chúng ta vẫn còn đang thiếu một cái gì đó, một thứ gì đó cũng nặng, cũng tồn tại, nhưng chúng ta không hề nhìn thấy, cũng không hiểu, cũng không biết và chưa biết cách nào để kiếm ra nó cả…. Vì vậy, Các nhà khoa học gọi phần còn thiếu đó là Năng lượng tối (Dark energy) chiếm 71% và vật chất tối (dark matter) chiếm thêm 26%. (Mình mạn phép không nói chi tiết hơn về 2 cái này ^^ lười thôi, bữa nào rảnh, nghĩ ra cách viết về nó thú vị thì sẽ type^^)

Không biết nó là gì, không thấy nó ở đâu, sao biết nó tồn tại?

Cũng tương tự như vấn đề hố đen, người ta không nhìn thấy hố đen, chúng ta chỉ nhìn thấy ánh sáng các ngôi sao khi đi ngang qua hố đen thì bị biến mất (do hố đen hút vào), hình ảnh bị méo mó do ánh sáng bị bẻ cong => kết luận hố đen tồn tại. Đây cũng vậy, các nhà khoa học nhận thấy các tia vũ trụ, tia gamma,….. bị bẻ cong nhưng không phải do hố đen, cũng không phải do vật cản nào cả. Vậy thì chắc chắn phải có gì đó đã tác động đến nó.

Vậy đặt ra 2 vấn đề. Hoặc là Einstein và thuyết tương đối đã sai. Như vậy chẳng có vật chất tối nào hết. Nhưng như vậy thì những gì ông dự đoán cho đến lúc này đều chính xác thì sao? quá phi lý. Còn nếu đã tin Einstein đúng, thì chắc chắn ngoài kia có vật chất tối và năng lượng tối. Chỉ là ta chưa tìm ra, giống như sóng hấp dẫn mất gần 100 năm vậy .

Bạn thấy sao? Có hơi run người một chút vì khi ta tưởng ta bắt đầu biết hết thì hóa ra ta chẳng biết gì cả. Rằng cái vật chất “thông thường” mà ta nghĩ, hóa ra lại là thứ “bất thường” khi chỉ chiếm 1 tỷ lệ quá nhỏ trong vũ trụ này 😉 n Có thấy rùng mình ớn lạnh không? Mình thì có đấy :3
Hôm sau, chúng ta sẽ tìm hiểu 1 chút xíu về sao neutron, thứ mà 1 hộp diêm vật chất nặng khoản vài tỷ tấn nhé 😉

Trivia

Nếu bạn tìm trên mạng thì sẽ thấy có 2 ước tính. Một bản trước năm 2013, trước khi có bản đồ vũ trụ Plank, và bản “cập nhật” sau năm 2013 ^^. 2 bản chênh nhau khoảng 4% cho vật chất tối và năng lượng tối .

a13

Sao lùn di động 😀

Trong bài trước về lỗ đen, khi nói đến việc một ngôi sao phát nổ supernova và co rút. Mình có đề cập đến việc vụ co rút đó phải “đạt một số yếu tố nhất định” thì lỗ đen sẽ hình thành. Nhưng nếu có một ngôi sao kia sau khi chết đi, nhưng không hình thành lỗ đen thì cái gì sẽ được tạo ra? Cái gì sẽ còn sót lại sau khi mặt trời qua đời? Bạn có tò mò không? ;))

Để hiểu điều này, chúng ta phải quay lại một chút về vật lý cấp 3 ^^

Chúng ta biết rằng mọi nguyên tử đều gồm hạt nhân chứa proton(điện dương) và neutron trung tính, còn lớp vỏ là electron mang điện âm. Ta có thể nhầm tưởng rằng nguyên tử là một khối đặc mà bạn không thể dùng cách nào bóp nó nhỏ hơn được nữa.

Thực ra, nguyên tử rỗng hơn chúng ta tưởng tượng.

Nếu bạn cầm trên tay một hạt nhân nguyên tử, giả sử phóng to lên bằng một quả bóng tennis. Bạn leo lên mái nhà để thử dòm xem hạt electron gần nhất đang bay quanh nguyên tử sẽ nằm ở đâu, thì bạn sẽ thấy nó ở xa khoảng… 3 kilomet ^^ Nhiêu đó chắc đã đủ để bạn tưởng tượng khoảng không giữa electron và hạt nhân nó lớn đến chừng nào.

Quay lại vụ việc co rút của chúng ta :3

Khi một ngôi sao sụp đổ và lõi của chúng co rút lại, chuyện gì xảy ra? Chẳng có gì đặc biệt, nó cũng giống như là một đàn cá đang tung tăng bơi trong biển, đột ngột có một tấm lưới chụp hết cả đàn, và gom cả đàn cá lại sát nhau vậy ^^. sẽ có 3 trường hợp xảy ra.

Trường hợp 1: Nếu lõi ngôi sao đó nặng khoảng 1,4 lần mặt trời trở xuống. thì lực hấp dẫn, hay nói cho dễ hiểu là chiếc lưới, chỉ đủ sức kéo các nguyên tử lại sát rạt với nhau, sát đến nỗi chúng không thể nào sát hơn được nữa. Nhưng vẫn không đủ để các nguyên tử biến dạng. Điều này là do lực kháng cự của electron không chịu vào sát với nhau và cũng không chịu vào sát với hạt nhân hơn nữa. Giống như những con cá, bị ép sát vào nhau, nhưng chúng vẫn vùng vẫy và kháng cự với tấm lưới không cho lưới kéo chặt hơn. Cái này vật lý gọi là quantum mechanic, tạm dịch là cơ học lương tử.

Nếu chuyện này xảy ra với một ngôi sao to cỡ kích thước mặt trời của chúng ta, nó có thể teo lại chỉ còn cỡ như Trái Đất, và độ đặc của ngôi sao này sẽ tăng lên khoảng 200,000 lần ;). Vì nó giống như bị lùn đi, nên người ta đặt tên cho nó là sao lùn trắng (white dwarf) vì nó lùn và phát ra ánh sáng trắng.

Một điều cực thú vị bạn cần biết về sao lùn mà mình sẽ bật mí cho bạn :3 Bạn biết thứ mà chị em phụ nữ đam mê bao đời nay là gì không? KIM CƯƠNG, phải, kim cương chính là carbon bị nén trong áp suất cực mạnh đến nỗi bị tinh thể hóa.

Sao lùn có phần lõi chủ yếu tạo nên từ Carbon và Oxy, do đó, các nhà khoa học dự đoán là với áp suất lớn như thế, cùng với carbon nhiều như thế, rất có khả năng dưới lớp vỏ sao lùn là một mỏ kim cương khổng lồ O_O nghe đã không 😉

Tin mừng hơn nữa là….. gần Trái Đất có một sao lùn như vậy đấy 😉 Cách chúng ta khoảng 8,6 năm ánh sáng (nghe thì xa nhưng thực sự trong không gian thì đây là con số rất gần). Có sao Sirius B, nằm cạnh sao Sirius A như các bạn thấy chấm sáng trắng trong hình minh họa) Sao B đã bị co rút lại thành 1 sao lùn tiêu chuẩn. Sao sao, bạn có ý định trở thành thợ mỏ kim cương liên hành tinh đầu tiên không ^^

Tuy nhiên, nếu muốn đào số kim cương này bạn phải chuẩn bị cho việc lực hút của sao lùn gấp khoảng 100,000 lần trái đất. Nghĩa là nếu bạn nặng 60kg, bạn sẽ nặng khoảng 6 triệu kg khi đi trên bề mặt sao lùn =)) và mình nghĩ khi nặng như thế thì các bạn phải chăm tập gym lên :3 nếu không thì sẽ không giơ cuốc lên cuốc được nhát nào đâu:))

Bài hôm nay đến đây thôi. Hẹn gặp lại mọi người trong lần tới.

a14

Sao neutron, pulsar

Ảnh: Hình chụp tia X của một sao pulsar đang phát ra năng lượng điện từ.

Trong bài trước, chúng ta đã đặt trường hợp 1, khi khối lượng lõi một sao nhỏ hơn 1,4 lần mặt trời thì Sao đó sụp đổ sẽ tạo ra sao lùn.

Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu trường hợp số 2
Vậy trường hợp 2: Nếu khối lượng một sao lớn hơn mức để tạo thành sao lùn, nhưng lại nhỏ hơn mức tạo thành hố đen thì chuyện gì sẽ xảy ra?

Khi nó sụp đổ, quay trở lại ví dụ của chiếc lưới, mình không muốn dùng đàn cá, vì e rằng như vậy hình ảnh nó quá đỗi máu me và kinh dị 🙂

Do đó, bạn có thể hình dung vẫn là một chiếc lưới nhưng lần này vây một chùm bong bóng bay khổng lồ. Mỗi bong bóng đại diện cho một nguyên tử. Khi lưới xiết quá chặt thì đồng loạt số bong bóng ấy sẽ nổ tung, phần diện tích lớn chiếm bởi từng quả bóng sẽ teo lại chỉ còn là miếng nhựa cao su. Chiếc lưới tiếp tục riết chặt lấy cho đến khi tất cả chỉ là một nắm cao su tí xíu.

Nếu điều này xảy ra với một ngôi sao, có khối lượng từ 8-30 lần mặt trời. Lớp vỏ bị thổi tung ra, phần nhân vượt quá giới hạn Chandrasekhar sẽ teo lại, chỉ còn đường kính khoảng trên dưới 10km so với kích thước cũ có đường kính hàng triệu km trước kia. sao có thể nhỏ được như thế?

Bạn còn nhớ ví dụ về việc hạt nhân quả bóng tennis và electron quay quanh cách nó 3km chứ? Khi ta tưởng là vật chất đã rất đặc, thật ra bên trong nguyên tử vẫn còn khoảng không cực kỳ lớn. Nhưng bây giờ lực hấp dẫn ép mạnh đến nỗi phá vỡ luôn sức kháng cự của lớp vỏ electron. Electron mang điện âm bị cưỡng bức một cuộc hôn nhân ngoài ý muốn với proton(). Kết cục đau buồn cho cuộc tình ngang trái là Electron trung hòa điện với proton trong nhân và tạo thành neutron. Điều này cũng giải nghĩa cho cái tên của nó, sao neutron … chiếm phần lớn toàn là neutron

Đồng thời diện tích 3km ngày trước sẽ bị giảm đi đáng kể. Lưu ý là thậm chí đến mức này, các neutron vẫn chưa nằm gọi là hoàn toàn sát mí nhau như trứng xếp trong rổ đâu ^^ Vẫn còn khoảng không giữa chúng.

Tuy còn khoảng không, nhưng nhiêu đó thôi cũng đủ làm cho sao neutron nặng đến mức không tưởng. lực hấp dẫn tương đương 100 tỷ lần Trái Đất T_T, và từ trường cũng mạnh đến mức có thể làm biến dạng vật chất lại gần. Đồng thời, mỗi muỗng vật chất từ sao neutron có thể nặng khoảng 5 ngàn tỷ tấn.

Và đáng chán là phần vỏ của sao neutron này (nơi mà một lớp mỏng mỏng vật chất còn giữ được hình dạng ban đầu) chẳng có kim cương đâu, chỉ toàn là sắt thôi /:).

Tuy nhiên, sao neutron không hẳn đáng chán như thế. Vẫn có một số điểm thú vị như sau

1. Vì lực hấp dẫn của sao neutron là rất lớn, nên ánh sáng của nó phát ra có thể bị bẻ cong bởi chính nó. Là sao? Thông thường khi nhìn một ngôi sao, bạn chỉ nhìn thấy phần nó hướng về Trái Đất phải không?

Chuyện ấy là thường thôi. Với sao neutron, đôi lúc ánh sáng phát ra ở mặt bên kia , nhưng bị lực hấp dẫn bẻ cong đến nỗi nó quay đầu và tia sáng ấy bắn về phía trái đất. Do đó ta có thể nhìn thấy lưng của nó :)) Điều này khá kỳ quái, giống như kiểu bạn nhìn một cô gái đẹp mà vừa thấy cả phần trước và thấy cả lưng của cô ấy vậy :)) (I dont wanna see that, :)))

2. Bạn có bao giờ xem trượt băng nghê thuật chưa? ^^ Bạn có để ý là khi một vận động viên biểu diễn kỹ thuật quay vòng, cô ấy luôn dang tay thật rộng không? Khi cô ấy co tay lại, tốc độ quay của cô ấy tăng lên rất nhanh. Sao neutron cũng thế, khi nó co rút đột ngột từ sao lớn ban đầu, tốc độ quay của chúng tăng lên cực nhanh tỷ lệ với mức teo nhỏ. Và điều này tạo ra một hiệu ứng đặc biệt trong thiên văn học.

Một số sao neutron phát ra bức xạ điện từ cực mạnh ở 2 đầu cực giống như đèn pin vậy, mạnh đến nỗi một kính thiên văn thu được tia gamma có thể nhìn thấy nó dù nó rất nhỏ. Nhưng vì nó quay rất nhanh trong vũ trụ, nên khi nào đèn pin ấy quét qua thì kính thiên văn sẽ nhìn thấy một tín hiệu chớp tắt, giống y như cách mà đèn hải đăng phát tín hiệu trên biển.

Tín hiệu này cực kỳ đều đặn và chính xác đến nỗi có thể so sánh nó không thua kém bất kỳ đồng hồ chính xác nhất nào mà con người đã từng chế tạo ra. Các nhà khoa học gọi những sao neutron chớp sáng như thế là pulsar.

Không biết vì lý do gì, mình rất thích ngôi sao pulsar này. Bạn có nghĩ rằng nhịp đập mà pulsar gửi vào vũ trụ giống như tiếng gọi lẻ loi đơn độc của một kẻ cô đơn giữa không gian bao la. Ước ao có một ngày nào đó, một ai đó sẽ nghe thấy tiếng gọi của mình giữa sự trống trải tưởng chừng như vô tận của vũ trụ không? Ý tưởng đó làm mình cảm thấy dường như mình không phải là kẻ cô đơn duy nhất trong vũ trụ này. Bạn thì sao ? 🙂

a15

Ý nghĩa của phát hiện LIGO (P.1)

Nghe vũ trụ kể chuyện cổ tích ^^

Có lẽ bạn nhận thấy chúng ta đã bỏ LIGO ở đó và đi vòng vòng một đoạn dài :3 Bây giờ, với kiến thức tương đối đủ, bạn đã sẵn sàng để đi đến phần kết của album này. Phát hiện này của LIGO thực sự có ý nghĩa gì? Nếu nó chỉ là để khẳng định với mọi người rằng Einstein đã đúng, sau đó xếp vào kho, thì chẳng lý gì giới khoa học lại đòi trao Nobel cho nó cả.

Dùng hình ảnh gì để diễn tả nó cho dễ hiểu đây ta? À, đúng rồi! Những con dơi^^.
Chắc hẳn bạn biết rằng loài dơi hầu như chẳng hề nhìn thấy gì trong bóng đêm cả. Nhưng chúng lại là sinh vật bay đêm cũng như săn mồi đêm cự phách. Đó là nhờ khả năng “nghe” tiếng vọng từ những vật thể trong không gian, chúng có thể định vị chính xác ở đâu có cái gì đang di chuyển ra sao :3 Dơi không nhìn thấy gì cả. Chúng “nghe” mọi thứ nhưng vẫn “thấy” rõ hơn cả chúng ta. Kỳ diệu phải không.

Từ lúc loài người bắt đầu nhìn lên bầu trời, tất cả những gì chúng ta có thể làm được khi quan sát vũ trụ, chúng ta đều chỉ dựa vào đôi mắt. Dĩ nhiên, sau này chúng ta còn phát hiện ra đủ kiểu mắt nâng cấp :)) Nào là nhìn hồng ngoại, nhìn tử ngoại, nhìn gamma v.v. Yeah, it’s cool ^^. Nhưng vấn đề là tất cả các kiểu nhìn ấy đều phụ thuộc vào “ánh sáng”. Mà bạn biết ánh sáng gặp phải chướng ngại gì rồi chứ?

1. Ánh sáng KHÔNG THỂ vượt qua vật chắn. Nếu có gì đó chắn lại, ánh sáng sẽ kẹt, bạn không thể nhìn xuyên qua lớp vỏ kim cương của một sao lùn hoặc vỏ sắt của một sao neutron để biết cái gì đang xảy ra trong nhân nó cả. Chỉ có thể suy đoán từ những thứ vòng vòng bên ngoài mà thôi.

2. Ánh sáng có thể bị tóm lại và nuốt chửng bởi một nơi có lực hấp dẫn cực mạnh (hố đen) ^^Nghĩ mà xem, bạn làm sao có thể nghiên cứu hố đen nếu chỉ đơn giản là không thể có bất cứ thông tin gì từ nó? Giống như ai đó bảo bạn mô tả một trong những thứ phức tạp nhất vũ trụ, trong khi nó không phát ra tiếng động, bạn thì bị bịt mắt, tay chân cũng bị trói lại luôn:))

Đấy, hạn chế của ánh sáng đấy.

a16

Ý nghĩa của phát hiện LIGO (P.2)

Nghe vũ trụ kể chuyện cổ tích ^^

Giờ đây, phát hiện của LIGO cho chúng ta một cách hoàn toàn mới để nhìn vũ trụ. Nó tuyệt vời như thể ai đó đã mở cho loài người một giác quan mới vậy.

Sau thời điểm lịch sử này, chúng ta không những chỉ nhìn, mà còn nghe được nữa. Quan trọng hơn là âm thanh (mình tạm gọi thế) đó KHÔNG HỀ chịu tác động bởi bất kỳ vật cản nào. Vì nó lan trong không thời gian, nên có gì có thể cản được nó chứ? Trừ khi hãn hữu giao thoa sóng :)) còn không thì, chẳng gì cả.

Bằng cách cải tiến độ nhạy của LIGO lên 10 lần, 100 lần, 1000 lần. Chúng ta sẽ càng ngày càng nghe được nhiều hơn, rõ hơn và đầy đủ hơn những thứ trước nay ta chưa thể với tới.

Eo ơi, bạn cứ nghĩ vầy là thấy sướng này. Vũ trụ, một thứ vô cùng cao xa bí ẩn, ngàn đời tĩnh lặng, bỗng chốc trở nên vô cùng thân thiện và “nhiều chuyện” :)) Mình thích ý tưởng cứ như Vũ trụ ấy đến gõ cửa Trái Đất, lôi chè nước ra và bắt đầu kể. Này nhé, thứ mà các chú tìm ở trong lỗ đen, nó như này, như này. Ở trong supernova nó thế kia, thế nọ, rồi thì ở thiên hà xa xôi kia có chuyện thế đó, thế ấy. Rồi vũ trụ sẽ bắt đầu làm mặt nghiêm trọng, và kể cho chúng ta phần nào câu hỏi mà ta luôn khát khao tìm đến từ khi những con khỉ bắt đầu biết tư duy. Tớ (vũ trụ) đã được hình thành như thế nào? Big Bang? Tiền định? Ngẫu nhiên? ….

Sao, hưng phấn chưa? Khoái chưa? Tò mò chưa :))))) mình thì rất mong chờ những thứ mà chỉ vài năm tới đây khoa học sẽ bắt đầu công bố hàng loạt. Thậm chí giám đốc LIGO còn tự tin tuyên bố rằng có thể họ sẽ bắt đầu hiểu bản chất của VẬT CHẤT TỐI chỉ trong vòng 10-15 năm nữa…. Omg….

Không biết bạn thì sao, mình rất mê đồ ăn, haha, nên mình rất tò mò muốn biết dark matter mùi vị nó ra thế nào =)) có ăn được không =)) biết đâu nó kỳ bí vậy nhưng đến khi phát hiện ra, nó chỉ là một thứ gia vị nêm đồ ăn rất ngon thì sao :)) (just kidding 😛 )

Tour du lịch về sóng hấp dẫn đã đi đến hồi kết^^ Rất vui được là bạn đồng hành của các bạn trong suốt chuyến hành trình vừa rồi :3

Do kinh nghiệm còn non kém nên có gì thiếu sót mong mọi người bỏ qua :3
Chúng ta đã về đến trạm và chuẩn bị lên lịch cho tour mới :3 hẹn gặp lại trong thời gian sớm nhất ^^.


Bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

  1. đánh Giá Bóng Đátrưc tiếp bóng đá vtv6 hôm nayNếu là một trong nhân viên đùa mới mẻ cá độ bóng đá bạn có thể truy cập vào thethao88.com để có những sự trợ góp từ các chuyên nghiệp gia nhằm mục đích phân tách và dự đoán những kèo thơm và đặt cược để thắng lợi. bongdaso.co thường xuyên trang đá bóng số coi tỷ lệ kèo đá bóng – kết trái bóng đá – lịch thi đấu soccer – tỷ số bóng đá.

    https://rucyprus.net/detail/link-xem-tennis-hom-nay-nadal-99986.html

  2. đánh Giá Soccer Ngày Hôm Nayxếp hạng v league 2018Nếu là một trong những những nhân viên chơi mới cá độ bóng đá bạn hoàn toàn có thể truy vấn vào thethao88.com để có những sự trợ giúp từ các thường xuyên gia nhằm mục đích phân tách và Dự kiến những kèo thơm và đặt cược nhằm thành công. bongdaso.co chuyên nghiệp trang đá bóng số coi tỷ trọng kèo bóng đá – kết trái đá bóng – lịch thi đấu đá bóng – tỷ số soccer.

    https://murraystivoli.com/detail/cup-fifa-2020-56193.html

  3. This is a great tip especially to those fresh to the blogosphere. Simple but very precise infoÖ Thanks for sharing this one. A must read post!

    https://cherryera6.wordpress.com/2021/06/07/watsu-therapy/

  4. Cơ Hội Sưu Tầm Kèo Bóng Đá, Hướng Dẫn Coi Kèo đá Bóng Dễ Dàng Hiểu Nhấttin chuyển nhượng chelseaNếu là một trong người chơi mới cá độ đá bóng quý khách có thể truy vấn vào thethao88.com nhằm có những sự trợ góp kể từ những chuyên nghiệp gia nhằm mục tiêu phân tích và Dự kiến những kèo thơm và đặt cược nhằm thắng lợi. bongdaso.co chuyên nghiệp trang đá bóng số coi tỷ lệ kèo soccer – kết trái soccer – lịch thi đấu đá bóng – tỷ số đá bóng.

    https://chiefscreolecafe.com/detail/tuyen-vtv6-phim-126883.html

  5. Tin Chuyện Tranh Bóng Rổ Mới Nhất , Tin Game Hot Về Truyen Tranh Bong Rochat dem tim ban tinhSlam Dunk kể về mẩu truyện về việc trưởng thành và cứng cáp của hero chính Hanamichi Sakuragi cùng nhóm bóng rổ Shohoku. Đoạn kết mở của cỗ truyện cũng nhằm lại nhiều sự ngóng trông vô cùng lớn của độc fake đến những giải đấu tiếp theo của chàng “tóc đỏ” Hanamichi Sakuragi. “Generation of Miracles”, thương hiệu của ĐộI bóng rổ trường Sơ Trung Teikou đã từng đoạt chức vô địch toàn quốc 3 năm liền.

    https://frontsportsbox.com/detail/viettel-khuyen-mai-50-gia-tri-the-nap-134663.html

  6. Bộ Truyện Tranh Cực Nổi H Về Bóng Rổ Slam Dunk Sẽ Con Quay Trở Lại Vào Năm 2020?tan phu trung vietfoneSlam Dunk kể về câu chuyện về sự việc trưởng thành và cứng cáp của anh hùng chủ yếu Hanamichi Sakuragi cùng ĐộI bóng rổ Shohoku. Đoạn kết mở của bộ truyện cũng để lại nhiều sự ngóng trông cực kỳ rộng lớn của độc giả cho những giải đấu tiếp theo sau của chàng “tóc đỏ” Hanamichi Sakuragi. “Generation of Miracles”, tên của đội bóng rổ ngôi trường Sơ Trung Teikou từng đoạt chức vô địch cả nước 3 năm ngay lập tức.

    https://frontsportsbox.com/detail/truykich-nap-the-ff-136554.html

  7. Bộ Chuyện Tranh Cực Nổi Tiếng Về Bóng Rổ Slam Dunk Sẽ Con Quay Trở Lại Vào Năm 2020?dangkihoc.tluSlam Dunk kể về mẩu truyện về sự việc cứng cáp của hero chủ yếu Hanamichi Sakuragi cùng nhóm bóng rổ Shohoku. Đoạn kết mở của cỗ truyện cũng nhằm lại nhiều sự mong ngóng vô cùng rộng lớn của độc fake đến những giải đấu tiếp theo của chàng “tóc đỏ” Hanamichi Sakuragi. “Generation of Miracles”, tên của đội bóng rổ ngôi trường Sơ Trung Teikou đã từng đoạt chức vô địch toàn nước 3 năm ngay lập tức.

    https://rucyprus.net/detail/link-xem-tennis-hom-nay-99985.html

  8. Right here is the perfect blog for everyone who really wants to find out about this topic. You know so much its almost tough to argue with you (not that I personally would want toÖHaHa). You certainly put a fresh spin on a subject that has been discussed for decades. Great stuff, just great!

    https://seedgalley5.wordpress.com/2021/06/07/the-advantages-of-this-lomilomi-and-unusual-care-of-oceania/

  9. Tin Truyện Tranh Bóng Rổ Mới Nhất , Tin Game Hot Về Truyen Tranh Bong Roxem ga choi danh nhauSlam Dunk kể về mẩu truyện về việc trưởng thành của anh hùng chủ yếu Hanamichi Sakuragi cùng đội bóng rổ Shohoku. Đoạn kết mở của cỗ truyện cũng để lại nhiều sự ngóng chờ rất rộng lớn của độc giả mang đến những giải đấu tiếp theo của chàng “tóc đỏ” Hanamichi Sakuragi. “Generation of Miracles”, thương hiệu của ĐộI bóng rổ ngôi trường Sơ Trung Teikou đã từng đoạt chức vô địch cả nước 3 năm ngay tắp lự.

    https://frontsportsbox.com/detail/vong-quay-may-man-cf-140570.html

  10. Howdy, I do think your site may be having browser compatibility issues. When I take a look at your blog in Safari, it looks fine but when opening in IE, it has some overlapping issues. I just wanted to provide you with a quick heads up! Besides that, fantastic website!

    https://www.abudhabiclassifieds.com/user/profile/193098

  11. Tin Chuyện Tranh Bóng Rổ Mới Mẻ , Tin Game Hot Về Truyen Tranh Bong Rocách vẽ overlays trên điện thoạiSlam Dunk kể về mẩu chuyện về sự việc trưởng thành của nhân vật chủ yếu Hanamichi Sakuragi cùng nhóm bóng rổ Shohoku. Đoạn kết mở của cỗ truyện cũng để lại nhiều sự ngóng chờ rất rộng lớn của độc giả mang đến những giải đấu tiếp theo sau của chàng “tóc đỏ” Hanamichi Sakuragi. “Generation of Miracles”, tên của ĐộI bóng rổ trường Sơ Trung Teikou đã từng đoạt chức vô địch toàn nước 3 năm ngay lập tức.

    https://novelinkblog.com/detail/tai-game-vo-lam-2-offline-133635.html

  12. Mua Giày Bóng Rổ Chi Phí đảm Bảo Hóa Học Lượngphim bộ hàn hayLần thứ nhất ra đôi mắt thì giầy Jordan 1 có color đỏ, Trắng và đen phối với nhau. Với upper mỏng nhẹ nhõm và đế bền rộng cùng cỗ đệm lấy thẳng kể từ Crazylight Boost năm nhâm thìn, tạm thời Rose 8 cũng cực kỳ xứng đáng để thử.

    https://murraystivoli.com/detail/xem-chua-tv-3-ngay-sinh-tu-97991.html

  13. Cách đọc Kèo Bóng Đá, Hướng Dẫn Coi Kèo đá Bóng Dễ Hiểu Nhấtkết quả tennis trực tiếpNếu là một trong người đùa mới mẻ cá độ soccer quý khách có thể truy vấn vào thethao88.com để có những sự trợ góp từ những chuyên nghiệp gia nhằm mục tiêu phân tích và dự đoán những kèo thơm và đặt cược nhằm chiến thắng. bongdaso.co thường xuyên trang soccer số xem tỷ lệ kèo soccer – kết trái bóng đá – lịch tranh tài soccer – tỷ số bóng đá.

    https://chiefscreolecafe.com/detail/video-clip-bong-da-24hai-huoc-124547.html

  14. Itís nearly impossible to find knowledgeable people on this topic, however, you seem like you know what youíre talking about! Thanks

    http://b3.zcubes.com/v.aspx?mid=7652354

  15. Tin Soi Kèoargentina vs qatarNếu là một trong nhân viên nghịch mới nhất cá độ bóng đá bạn hoàn toàn có thể truy cập vào thethao88.com để có những sự trợ giúp từ các thường xuyên gia nhằm mục tiêu phân tách và Dự kiến những kèo thơm và đặt cược để thắng lợi. bongdaso.co chuyên nghiệp trang soccer số coi tỷ trọng kèo đá bóng – kết trái bóng đá – lịch tranh tài soccer – tỷ số bóng đá.

    https://virandoamor.com/detail/seagame-30-20881.html

  16. Cơ Hội đọc Kèo đá Bóng, Phía Dẫn Coi Kèo Soccer Dễ Dàng Hiểu Nhấtbongdanet.vn truc tiepNếu là một trong các những người nghịch mới mẻ cá độ soccer bạn hoàn toàn có thể truy cập vào thethao88.com nhằm có những sự trợ góp từ các chuyên nghiệp gia nhằm phân tách và Dự kiến những kèo thơm và đặt cược nhằm chiến thắng. bongdaso.co chuyên trang soccer số coi tỷ lệ kèo soccer – kết trái đá bóng – lịch thi đấu đá bóng – tỷ số bóng đá.

    https://bongdatv.vn/detail/vaoroitvv-98023.html

  17. Top 10 Bộ Anime Bóng Rổ Hay Nhấtnghe nhac em cua ngay hom qua remixSlam Dunk kể về câu chuyện về sự việc trưởng thành của anh hùng chủ yếu Hanamichi Sakuragi cùng nhóm bóng rổ Shohoku. Đoạn kết mở của cỗ truyện cũng nhằm lại nhiều sự ngóng trông rất rộng lớn của độc fake cho những giải đấu tiếp theo sau của chàng “tóc đỏ” Hanamichi Sakuragi. “Generation of Miracles”, tên của ĐộI bóng rổ trường Sơ Trung Teikou từng đoạt chức vô địch toàn nước 3 năm ngay tắp lự.

    https://questiontime.info/detail/game-ban-ma-hai-nguoi-y8-148892.html

  18. Top 10 Cỗ Anime Bóng Rổ Hay Nhấtgame naruto danh nhau 2 nguoiSlam Dunk kể về câu chuyện về sự việc cứng cáp của hero chính Hanamichi Sakuragi cùng ĐộI bóng rổ Shohoku. Đoạn kết mở của cỗ truyện cũng nhằm lại nhiều sự ngóng trông rất lớn của độc fake đến những giải đấu tiếp theo sau của chàng “tóc đỏ” Hanamichi Sakuragi. “Generation of Miracles”, thương hiệu của đội bóng rổ ngôi trường Sơ Trung Teikou đã từng đoạt chức vô địch cả nước 3 năm ngay lập tức.

    https://transeunte.org/detail/nap-tien-zingplay-bang-zalo-pay-140994.html

  19. Top 15 Truyện Tranh Thể Thaobang hội lv10 chứa được tối đa bao nhiêu thành viên?Slam Dunk kể về mẩu chuyện về sự trưởng thành và cứng cáp của nhân vật chính Hanamichi Sakuragi cùng đội bóng rổ Shohoku. Đoạn kết mở của cỗ truyện cũng để lại nhiều sự ngóng chờ vô cùng rộng lớn của độc giả đến những giải đấu tiếp theo của chàng “tóc đỏ” Hanamichi Sakuragi. “Generation of Miracles”, thương hiệu của đội bóng rổ ngôi trường Sơ Trung Teikou từng đoạt chức vô địch cả nước 3 năm ngay tắp lự.

    https://frontsportsbox.com/detail/VN7233-149617.html

  20. Mua Giầy Bóng Rổ Chi Phí Chất Lượngsáng kiến kinh nghiệm lớp 1 môn tiếng việt violetLần trước tiên ra mắt thì giầy Jordan 1 có màu sắc đỏ, trắng và đen phối cùng với nhau. Với upper mỏng nhẹ nhõm và đế bền hơn cùng bộ đệm lấy trực tiếp từ Crazylight Boost năm 2016, tạm thời Rose 8 cũng vô cùng xứng đáng để thử.

    https://murraystivoli.com/detail/nang-dau-order-chap-23-vtv3-truc-tiep-54459.html

  21. Kèo Bóng Đá Là Gì? Giải Thích Tỷ Trọng Cá Cược Soccer Chi Tiết NhấtxembongdatructiepNếu là một trong các những người nghịch mới mẻ cá độ soccer quý khách có thể truy vấn vào thethao88.com nhằm có những sự trợ giúp kể từ những chuyên nghiệp gia nhằm mục tiêu phân tích và Dự kiến những kèo thơm và đặt cược để thành công. bongdaso.co chuyên trang đá bóng số xem tỷ trọng kèo soccer – kết quả soccer – lịch tranh tài bóng đá – tỷ số soccer.

    https://rucyprus.net/detail/arsenal-dau-voi-man-utd-826.html

  22. đánh Giá Và Nhận Định Soccervtc14 onlineNếu là một nhân viên nghịch mới mẻ cá độ bóng đá quý khách hoàn toàn có thể truy cập vào thethao88.com để có những sự trợ giúp từ những chuyên gia nhằm phân tích và dự đoán những kèo thơm và đặt cược nhằm thành công. bongdaso.co chuyên trang đá bóng số coi tỷ trọng kèo bóng đá – kết trái đá bóng – lịch thi đấu soccer – tỷ số soccer.

    https://chiefscreolecafe.com/detail/truc-tiep-fpt-play-vtv6-25569.html

  23. Top 15 Chuyện Tranh Thể Thaobài hát đoạn tái bútSlam Dunk kể về mẩu truyện về việc cứng cáp của nhân vật chính Hanamichi Sakuragi cùng nhóm bóng rổ Shohoku. Đoạn kết mở của cỗ truyện cũng nhằm lại nhiều sự mong ngóng cực kỳ lớn của độc giả đến những giải đấu tiếp theo của chàng “tóc đỏ” Hanamichi Sakuragi. “Generation of Miracles”, tên của nhóm bóng rổ trường Sơ Trung Teikou đã từng đoạt chức vô địch toàn quốc 3 năm liền.

    https://arubaeducation.info/detail/game-ocsen-138600.html

  24. Tin Soi Kèohoàng anh gia lai đấu với sông lam nghệ anNếu là một trong những người đùa mới cá độ bóng đá quý khách rất có thể truy cập vào thethao88.com nhằm có những sự trợ giúp kể từ những thường xuyên gia nhằm phân tích và dự đoán những kèo thơm và đặt cược để thành công. bongdaso.co thường xuyên trang bóng đá số xem tỷ trọng kèo đá bóng – kết trái soccer – lịch tranh tài đá bóng – tỷ số bóng đá.

    https://bongdatv.vn/detail/du-doan-ti-so-c1-ngay-9-12-129582.html

  25. Greetings! Very useful advice in this particular post! It is the little changes that make the most significant changes. Many thanks for sharing!

    https://www.misterpoll.com/users/stoptray42

  26. Lựa Chọn Giày Bóng Rổmu liverpoolLần đầu tiên ra đôi mắt thì giày Jordan 1 có color đỏ, white và đen phối với nhau. Với upper mỏng nhẹ nhàng và đế bền hơn cùng cỗ đệm lấy thẳng kể từ Crazylight Boost năm nhâm thìn, tạm thời Rose 8 cũng cực kỳ đáng nhằm demo.

    https://murraystivoli.com/detail/nhan-dinh-bong-da-bongdaplus-59215.html

  27. Oh my goodness! Incredible article dude! Thank you, However I am experiencing problems with your RSS. I donít know the reason why I am unable to join it. Is there anybody getting identical RSS issues? Anyone that knows the answer can you kindly respond? Thanx!!

    http://brewwiki.win/wiki/Post:The_Basics_of_Fan_Tan

  28. Giầy Thể Thao, Thời Trang Thể Thao Chính Thương Hiệu Peak Sportlotte cinema hà đôngLần thứ nhất ra mắt thì giầy Jordan 1 có màu sắc đỏ, white và đen phối với nhau. Với upper mỏng manh nhẹ và đế bền hơn cùng bộ đệm lấy thẳng từ Crazylight Boost 2016, trong giai đoạn tạm thời Rose 8 cũng rất đáng nhằm thử.

    https://murraystivoli.com/detail/lich-thi-dau-seagame-30-2020-2021-110644.html

  29. After looking at a number of the articles on your website, I really appreciate your way of blogging. I saved it to my bookmark webpage list and will be checking back soon. Please check out my web site too and tell me how you feel.

    https://bom.to/6rnuc6fnt2QE5

  30. Hi there! I could have sworn Iíve been to this blog before but after going through many of the articles I realized itís new to me. Nonetheless, Iím definitely happy I stumbled upon it and Iíll be bookmarking it and checking back frequently!

    https://kalspage.com/author/nancysoy44/

  31. Giày Thể Thao, Thời Trang Thể Thao Chính Hãng Peak Sporttruc tiep world cup vtv6Lần thứ nhất ra mắt thì giầy Jordan 1 có màu đỏ, Trắng và đen phối với nhau. Với upper mỏng nhẹ và đế bền hơn cùng cỗ đệm lấy thẳng kể từ Crazylight Boost năm nhâm thìn, tạm thời Rose 8 cũng rất xứng đáng để test.

    https://chiefscreolecafe.com/detail/link-bong-da-incheon-united-18587.html

  32. You made some really good points there. I checked on the internet for additional information about the issue and found most individuals will go along with your views on this web site.

    https://pbase.com/topics/editorberet92/swedish_care_orgasms_how_t

  33. Lựa Chọn Giày Bóng Rổkeo bong da world cup hom nayLần thứ nhất ra đôi mắt thì giày Jordan 1 có color đỏ, white và đen phối cùng với nhau. Với upper mỏng manh nhẹ và đế bền rộng cùng bộ đệm lấy thẳng kể từ Crazylight Boost năm 2016, tạm thời Rose 8 cũng rất đáng nhằm demo.

    https://chiefscreolecafe.com/detail/tinh-hinh-syria-tin-moi-nhat-94096.html

  34. You should take part in a contest for one of the finest websites on the web. I am going to highly recommend this web site!

    https://massage8clerkage9.edublogs.org/2021/06/16/how-does-reflexology-promote-healing/

  35. Can I simply say what a comfort to discover someone that truly understands what they are talking about on the internet. You certainly realize how to bring an issue to light and make it important. More and more people have to read this and understand this side of your story. I was surprised you are not more popular given that you definitely possess the gift.

    http://isms.pk/members/piketeller9/activity/943879/

  36. Oh my goodness! Amazing article dude! Thanks, However I am having issues with your RSS. I donít know why I am unable to join it. Is there anybody having identical RSS issues? Anybody who knows the answer will you kindly respond? Thanks!!

    https://kiss-hd.com/user/russiasteel2/

  37. Mua Giầy Bóng Rổ Chi Phí Chất Lượngc1 đêm nayLần trước tiên ra mắt thì giày Jordan 1 có màu sắc đỏ, trắng và đen phối cùng với nhau. Với upper mỏng dính nhẹ nhõm và đế bền hơn cùng bộ đệm lấy trực tiếp kể từ Crazylight Boost năm 2016, trong giai đoạn tạm thời Rose 8 cũng rất xứng đáng để thử.

    https://murraystivoli.com/detail/thvl-truc-tiep-3-106136.html

  38. Way cool! Some very valid points! I appreciate you writing this write-up and the rest of the website is extremely good.

    https://historyhub.history.gov/external-link.jspa?url=https://checkpointforarts.com/members/brainhelen6/activity/551304/

  39. Tin Soi Kèotin tuc moi nhat ve phu yenNếu là một trong những những người đùa mới cá độ đá bóng quý khách hoàn toàn có thể truy cập vào thethao88.com để có những sự trợ giúp từ các chuyên nghiệp gia nhằm mục tiêu phân tích và Dự kiến những kèo thơm và đặt cược nhằm thắng lợi. bongdaso.co thường xuyên trang đá bóng số coi tỷ lệ kèo đá bóng – kết trái bóng đá – lịch tranh tài đá bóng – tỷ số soccer.

    https://chiefscreolecafe.com/detail/xem-htv3-101771.html

  40. This website truly has all the info I needed about this subject and didnít know who to ask.

    https://cutt.us/fpzMC

  41. Chọn Mua Giầy Bóng Rổsctv14Lần thứ nhất ra đôi mắt thì giày Jordan 1 có màu sắc đỏ, Trắng và đen phối với nhau. Với upper mỏng dính nhẹ và đế bền rộng cùng bộ đệm lấy trực tiếp kể từ Crazylight Boost năm nhâm thìn, tạm thời Rose 8 cũng vô cùng xứng đáng nhằm demo.

    https://murraystivoli.com/detail/bongdatv-lich-chieu-lotte-ha-dong-114093.html

  42. Giày Thể Thao, Thời Trang Thể Thao Chính Hãng Sản Xuất Peak Sportlịch champions leagueLần thứ nhất ra đôi mắt thì giày Jordan 1 có màu sắc đỏ, Trắng và đen phối với nhau. Với upper mỏng manh nhẹ nhàng và đế bền hơn cùng cỗ đệm lấy thẳng kể từ Crazylight Boost năm 2016, tạm thời Rose 8 cũng cực kỳ đáng để test.

    https://chiefscreolecafe.com/detail/lich-thi-dau-u19-dong-nam-a-44872.html

  43. Giầy Thể Thao, Năng Động Thể Thao Chính Thương Hiệu Peak Sporttừ điển lạc việt full crack 2018Lần trước tiên ra mắt thì giầy Jordan 1 có color đỏ, white và đen phối cùng với nhau. Với upper mỏng dính nhẹ nhõm và đế bền hơn cùng bộ đệm lấy thẳng từ Crazylight Boost 2016, tạm thời Rose 8 cũng cực kỳ đáng nhằm thử.

    https://murraystivoli.com/detail/cup-c1-lich-thi-dau-cup-c1-5312.html

  44. That is a great tip particularly to those fresh to the blogosphere. Brief but very accurate informationÖ Thank you for sharing this one. A must read post!

    http://www.autogm.it/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=912312

  45. Aw, this was a really good post. Taking a few minutes and actual effort to produce a top notch articleÖ but what can I sayÖ I put things off a whole lot and don’t manage to get anything done.

    https://xypid.win/story.php?title=the-many-types-of-gambling-online#discuss

  46. After looking into a handful of the blog articles on your web page, I truly like your way of blogging. I bookmarked it to my bookmark webpage list and will be checking back in the near future. Take a look at my website too and tell me how you feel.

    http://dancertyvek7.jigsy.com/entries/general/TuiNa-and-Acupuncture

  47. Very good post! We will be linking to this particularly great content on our website. Keep up the great writing.

    https://zenwriting.net/desirebank61/reviewing-craniosacral-treatment

  48. Mua Giầy Bóng Rổdoc truyen loan nuanLần thứ nhất ra mắt thì giày Jordan 1 có màu sắc đỏ, white và đen phối cùng với nhau. Với upper mỏng dính nhẹ nhõm và đế bền hơn cùng bộ đệm lấy trực tiếp từ Crazylight Boost 2016, trong hoàn cảnh tạm thời Rose 8 cũng vô cùng xứng đáng nhằm thử.

    https://murraystivoli.com/detail/thvl1-truc-tiep-tieng-set-trong-mua-105795.html

  49. Everything is very open with a very clear explanation of the challenges. It was really informative. Your website is useful. Thanks for sharing!

    https://zenwriting.net/casino1targetbutton6/selecting-a-casino-the-way-to-play-slots-and-roulette

  50. Giày Bóng Rổ Giá Rẻ Bền đẹp, Chi Phí Sốc, Nên Mua Ở Đâulich thi dau eplLần trước tiên ra đôi mắt thì giày Jordan 1 có màu sắc đỏ, Trắng và đen phối với nhau. Với upper mỏng dính nhẹ và đế bền hơn cùng cỗ đệm lấy trực tiếp kể từ Crazylight Boost 2016, tạm thời Rose 8 cũng vô cùng đáng nhằm test.

    https://chiefscreolecafe.com/detail/xem-dong-da-truc-tiep-thvl1-111449.html

  51. Cơ Hội Học Hỏi Kèo Soccer, Hướng Dẫn Coi Kèo Bóng Đá Dễ Hiểu Nhấtlịch c2Nếu là một trong người chơi mới cá độ đá bóng bạn có thể truy cập vào thethao88.com để có những sự trợ góp từ những chuyên nghiệp gia nhằm phân tích và dự đoán những kèo thơm và đặt cược nhằm thành công. bongdaso.co chuyên trang đá bóng số xem tỷ trọng kèo đá bóng – kết quả soccer – lịch thi đấu bóng đá – tỷ số đá bóng.

    https://murraystivoli.com/detail/troll-bong-da-facebook-106501.html

  52. Kèo Bóng Đá Là Gì? Giải Thích Tỷ Trọng Cá Cược Soccer Chi Tiết Nhấtlịch chiếu phim lotte hải dươngNếu là một trong những nhân viên đùa mới nhất cá độ bóng đá bạn hoàn toàn có thể truy cập vào thethao88.com để có những sự trợ góp từ các chuyên gia nhằm mục đích phân tích và dự đoán những kèo thơm và đặt cược nhằm chiến thắng. bongdaso.co chuyên trang soccer số xem tỷ trọng kèo đá bóng – kết quả soccer – lịch tranh tài bóng đá – tỷ số đá bóng.

    https://questiontime.info/detail/truc-tiep-cup-c1-tren-kenh-nao-25353.html

  53. Chọn Mua Giày Bóng Rổxem truc tiep bong da asiadLần thứ nhất ra đôi mắt thì giày Jordan 1 có color đỏ, trắng và đen phối cùng với nhau. Với upper mỏng dính nhẹ và đế bền hơn cùng bộ đệm lấy thẳng từ Crazylight Boost năm nhâm thìn, trong giai đoạn tạm thời Rose 8 cũng rất xứng đáng để demo.

    https://murraystivoli.com/detail/do-so-minh-ngoc-101930.html

  54. đánh Giá Bóng Đáxoilac.tv trực tiếpNếu là một nhân viên đùa mới cá độ đá bóng bạn có thể truy vấn vào thethao88.com nhằm có những sự trợ góp từ những chuyên gia nhằm mục đích phân tách và Dự kiến những kèo thơm và đặt cược nhằm thắng lợi. bongdaso.co chuyên nghiệp trang đá bóng số xem tỷ trọng kèo bóng đá – kết quả bóng đá – lịch thi đấu soccer – tỷ số bóng đá.

    https://virandoamor.com/detail/juve-vs-mu-truc-tiep-59114.html

  55. Itís hard to find educated people about this topic, however, you sound like you know what youíre talking about! Thanks

    https://forums.bestbuy.com/t5/user/viewprofilepage/user-id/1400847

  56. Trực Tiếp Bóng Đá Thời Điểm Hôm NayxoactvXem đá bóng trực tuyến Trực tiếp Odd BK vs Sarpsborg, 20h ngày 24/5, giải VĐQG Na Uy. Xem lịch vạc sóng trực tiếp bóng đá EURO thời điểm hôm nay được Webthethao cập nhật chủ yếu xác nhất.

    https://chiefscreolecafe.com/detail/bxh-2-tbn-45518.html

  57. Link Coi Thẳng Soccer Futsal Việt Nam Vs Lebanon Vòng Loại World Cupxem kenh k+Nếu cứ chơi như cách vừa tiêu diệt Everton cho tới 3-1 bên trên sân quý khách hàng

    https://virandoamor.com/detail/truc-tiep-vtv5-hom-nay-minh-ngoc-121163.html

  58. Howdy! This article couldnít be written any better! Going through this article reminds me of my previous roommate! He constantly kept talking about this. I will forward this article to him. Fairly certain he will have a very good read. I appreciate you for sharing!

    https://postheaven.net/knifesatin1/swedish-massage-orgasms-how-to-provide-a-swedish-massage

  59. I wanted to thank you for this wonderful read!! I definitely enjoyed every little bit of it. I have got you book-marked to look at new stuff you postÖ

    http://www.casaberabbtrani.it/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=1781102